[code:1][/code:1]

Tuesday, April 18, 2006

زمین لرزه یازدهم فروردین هشتاد و پنج در لرستان که با دو پیش لرزه و بیش از یکصد و پنجاه پس لرزه همراه بود، حادثه ای بزرگ در ناحیه غرب ایران و بویژه استان لرستان بود که متاسفانه چنانچه باید و شاید بدان پرداخته نشد. زمین لرزه مخرب شش و یک دهم ریشتری بامداد یازدهم فروردین باعث کشته شدن 63 نفر و زخمی شدن بیش از 1450 نفر از مردم ناحیه بروجرد و دورود شد. با وقوع دو پیش لرزه در شامگاه دهم فروردین، هشداری طبیعی به مردم داده شد به گونه ای که بیشتر ساکنان شهرها و روستاهای منطقه از ترس تکرار زلزله، ترجیح دادند شب را در بیرون از خانه سپری کنند. همین نکته باعث شد تا تلفات جانی زمین لرزه به حداقل ممکن کاهش یابد. هرچند جای خوشبختی است که جمع کمتری از هموطنانمان در این حادثه کشته و زخمی شده اند اما نباید فراموش کرد که زمین لرزه سیلاخور، ابعاد وسیعی داشته و تا سالها ویرانی و اثرات منفی آن بر منطقه باقی خواهد ماند. برای درک بهتر این حادثه بهتر است نگاهی به ابعاد مختلف آن بیندازیم:

یک – بیش از چهل و سه هزار واحد مسکونی در دو شهرستان بروجرد و دورود دچار خسارت دیدگی بین سی تا صد در صد شده اند. تنها در شهرستان بروجرد بیش از پانزده هزار خانه بطور کامل آسیب دیده اند و باید کاملا جایگزین شوند. تعداد خانه های آسیب دیده با محاسبه مناطق آسیب دیده خرم آباد، الشتر و سربند اراک بسیار بیشتر از این است بطوری که بنابر اظهار مسئول سازمان مسکن بروجرد، هفتاد هزار خانه تنها در سطح شهر بروجرد نیاز به بازدید و برآورد خسارت دارند.

دو – شهرهای بروجرد و دورود قطب های صنعتی لرستان به حساب می آیند و بسیاری از مردمان این نواحی از کار در کارخانه ها و کارگاههای موجود امرار معاش می کنند. بیشتر صنایع کوچک شرق لرستان مشتمل بر سنگبری و فراورده های سنگ هستند که در قالب صدها کارگاه کوچک و بزرگ در حاشیه شهرهای منطقه پراکنده اند. هزاران کارگر و خانواده هایشان بطور مستقیم یا غیر مستقیم به این صنعت وابسته اند. بنا بر اظهارات مسئول اداره صنایع بروجرد، شصت درصد محصولات کارخانه ها و کارگاههای سنگبری منطقه کاملا نابود شده است و دهها کارگاه سنگبری کاملا تخریب شده اند. کارگاهها و کارخانه های دیگر نیز آسیب های جدی دیده اند و بنابر گفته مدیر شرکت حمایت از صنعت و کشاورزی بروجرد، صدها کارگر در اثر زلزله اخیر بی کار شده اند. نرخ بیکاری در استان لرستان بسیار بالاست و این امر از عمده مشکلات پیش روی مردم این استان است. تنها در بروجرد بیش از چهل و چهار هزار جوینده کار در اداره کار ثبت نام شده اند و از کار بیکار شدن صدها تن دیگر، فشاری افزون بر مشکلات معیشتی و اجتماعی مردم است. مردم روستاهای منطقه نیز عمدتا به دامداری و کشاورزی مشغولند که در اثر کشته شدن هزاران دام و خرابی سیستمهای آبرسانی کشاورزی کاملا بلاتکلیف شده اند.

سه – شمال شرق لرستان از تراکم جمعیتی زیادی برخوردار است. علیرغم کم بودن وسعت شهرستانهای بروجرد و دورود، جمعیتی بالغ بر ششصد و پنجاه هزار نفر در دو شهر مذکور و روستاها و بخشهای تابعه زندگی می کنند. تقریبا تمامی این جمعیت، در شعاع زمین لرزه های اخیر بوده اند و دچار آسیب دیدگی های جزئی و کلی از نظر کار، مسکن و سلامتی شده اند. سیصد و سی روستای منطقه خسارت دیده اند و دهها روستا بطور کامل ویران شده اند. شعاع زمین لرزه محدود به این منطقه نبوده و شهرهای الشتر، خرم آباد، ازنا و الیگودرز و نیز بخشهایی از استانهای همدان و مرکزی را هم لرزانده است که بعنوان مثال بخش زاغه خرم آباد نیز خسارتهای چشمگیری دیده است. هرچند خوشبختانه مناطق ذکر شده عمدتا آسیب چندانی ندیده اند اما مردم این نواحی تا یک هفته در وضعیت بحرانی به سر می برده اند. اغراق نیست اگر بگوییم بیش از یک و نیم میلیون نفر از مردم این نواحی بیش از یک هفته بحران زده و در وضعیت فوق العاده بوده اند.

چهار – وضعیت بهداشت منطقه نامطلوب است. آب شرب شهر دویست و هشتاد هزار نفری بروجرد که تنها از یک منبع تهیه و در یک انبار کوچک ذخیره می شود تا چندین روز گل آلود، بدبو و در برخی نقاط شهر قطع بوده است. دامهای تلف شده در سطح روستاها پراکنده اند و هنوز دفن نشده اند. بارش متناوب باران که در این ماه از سال طبیعی است علاوه بر سخت تر کردن زندگی در چادرها، موجب تجمع آب و احتمال گسترش بیماریهای عفونی نظیر وبا در منطقه شده است. روستائیان از آب غیربهداشتی استفاده می کنند و امکان گسترش بیماریهای انگلی و واگیردار بسیار زیاد است.

پنجم – منطقه سیلاخور، در برابر سیلاب بسیار آسیب پذیر است و روستاهای آسیب دیده اصلی زمین لرزه، در کانون طغیان رودخانه قرار دارند. با توجه به بارندگی بسیار منطقه در فصل بهار، وقوع سیل در هفته های آینده قابل پیش بینی است. این مساله زلزله زدگان ساکن در چادرها را تهدید جدی می کند. همچنین شرق و شمال لرستان نواحی سردسیر به حساب می آیند و از اواسط شهریور ماه با سردی چشمگیر هوا و بارشهای جدید مواجه خواهند شد که در مدت کوتاهی به برف تبدیل می شود. با این حساب لازم است در یک دوره چهارماهه تکلیف اسکان زلزله زدگان منطقه معین شود.

ششم – دو بیمارستان قدیمی بروجرد در همان ساعات اولیه زمین لرزه تخریب و به گفته مسئولین کاملا غیر عملیاتی شده اند. تنها بیمارستان فعال، بیمارستان صحرایی سپاه است که بطور موقت در شهر بروجرد برپا شده است. بیمارستانی که در سفر رئیس جمهور قول داده شد در هشت سال آینده ساخته شود اینک قرار شده در هشت ماه ساخته شود! صرفنظر از امکان پذیر بودن یا نبودن این مساله، در حال حاضر بروجردیها فاقد بیمارستان هستند و بیمارستان تامین اجتماعی کوثر در اندازه های یک پلی کلینیک قابلیت پاسخگویی دارد. این به معنی مشکلات جدی درمانی در منطقه تا ماهها و حتی سالهای سال است.


نکات ذکر شده، بخشی از وضعیت بحرانی فعلی را بازگو می کند. ابعاد حادثه بسیار فراتر از این است. هزاران دانشجو، دهها هزار دانش آموز و معلم از آموزش بازمانده اند. بسیاری خانواده ها هنوز در چادرها می خوابند و فضای روانی مناطق زلزله زده در اثر گسترش شایعات هنوز ملتهب است. سردرگمی مسئولان محلی در امدادرسانی اولیه و به دنبال آن خشمگین شدن مردم و حمله به انبارهای هلال احمر، سودجویی برخی افراد در گرفتن چادر و پتوهای اضافی، نا امن بودن و احتمال سرقت و آشوب در برخی مناطق، و نیز نبودن یک مدیریت منسجم کنترل بحران از دیگر مشکلات موجود است.

متاسفانه زمین لرزه بزرگ لرستان بازتاب اندکی در رسانه های سراسری داشت بگونه ای که رسانه های عمومی ملی حتی در قیاس با خبرگزاری های خارجی بسیار کندتر و غیر مسئولانه تر عمل کردند. در حال حاضر مسئولان کشوری آگاهی مناسبی از ابعاد این حادثه ویرانگر ندارند و بیم آن می رود که روند بازسازی منطقه با اختلال جدی مواجه شود. به عنوان نمونه کمکهای سازمان ملل و یونیسف در حد بسیار محدودی بوده است و هیچ کشور دیگری نیز برای بازسازی مناطق زلزله زده لرستان اعلام آمادگی و یا اهدای کمک نکرده است. از سوی دیگر گزارشها حاکی است برخی مدیران محلی برای سرپوش گذاشتن به کاستی ها و یا به دلیل ترس از دست دادن موقعیت شغلی خود، از انعکاس درست خبرها و خسارات زلزله به تهران خودداری می کنند و اعتراض امام جمعه بروجرد و برخی دیگر از نمایندگان نیز پشتیبان همین مطلب است.





0 Comments:

Post a Comment

Links to this post:

Create a Link

<< Home